Αγαπημένε μου αναγνώστη γεια σου. Ο Αύγουστος σιγά σιγά μας αποχαιρετά και κάθε κατεργάρης ετοιμάζεται να επιστρέψει στον πάγκο του. Μια έκφραση που ταιριάζει γάντι σε συγκεκριμένα επαγγέλματα, όπως έμποροι, προπονητές ομαδικών αθλημάτων και πωλητές λαϊκών αγορών, αλλά χρησιμοποιείται ευρύτερα, κυρίως από ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας. Σε κάθε περίπτωση, εύχομαι ο δικός σου πάγκος να παραμένει άνευ κατεργάρη και να απλώνεις ακόμα την κορμάρα σου σε κάποια παραλία ή όπου αλλού τραβάει η ψυχή σου.

Αύγουστος ξεαύγουστος η επικαιρότητα δυστυχώς τρέχει και είναι αμείλικτη. Θύμα της αυτή τη φορά τα τρόλεϊ, τα οποία μπήκαν στο στόχαστρο του νέου αναπληρωτή υπουργού μεταφορών Κ. Κυρανάκη. Αυτός ο τιτάνας της πολιτικής, που ανέλαβε πόστο στο υπουργείο μεταφορών για να εμπλουτίσει το βιογραφικό του σε έναν ακόμη τομέα, ανακοίνωσε στα τέλη Ιουλίου σε συνέντευξη στην «Καθημερινή» ότι από τον Σεπτέμβριο τα τρόλεϊ πρόκειται να καταργηθούν και να αντικατασταθούν από ηλεκτρικά λεωφορεία. «Όταν ήρθα στο υπουργείο ήταν από τα πράγματα που μου έκαναν εντύπωση: αφού πλέον διαθέτουμε ηλεκτρικά λεωφορεία γιατί να διατηρούμε και τα τρόλεϊ που τροφοδοτούνται με ηλεκτρισμό από καλώδια που επιβαρύνουν τον ουρανό της Αθήνας και του Πειραιά;», ήταν τα λόγια του σοφού πολιτικού. Για να μην τον περάσουμε για εντελώς βλαμμένο, έκανε την απαραίτητη τεχνοκρατικής φύσεως συμπλήρωση ότι το θέμα είναι και οικονομικό, αφού τα τρόλεϊ καταναλώνουν λέει ρεύμα ακόμη και όταν δεν κινούνται, είναι παλιάς τεχνολογίας και χρειάζονται αντικατάσταση, είναι ακριβότερα από τα ηλεκτρικά λεωφορεία και άλλα συναφή και πάνω απ’ όλα εξαιρετικά τεκμηριωμένα (not) επιχειρήματα για ιθαγενείς.

Τι κι αν ενάμιση μήνα νωρίτερα ο πρόεδρος της ΟΣΥ (Οδικές Συγκοινωνίες) Σ. Αγιάσογλου δήλωνε σε ένα άλλο άρθρο της «Καθημερινής» με τον καθόλου προβοκατόρικο τίτλο «Μήπως δεν χρειαζόμαστε πια τα τρόλεϊ;» ότι «η κυβέρνηση όχι μόνο δεν πρόκειται να καταργήσει τα τρόλεϊ, αλλά σκοπεύει να επενδύσει σε νέας γενιάς οχήματα που θα αλλάξουν κατά πολύ τη σημερινή εικόνα»; Τι κι αν βγήκε στις αρχές Αυγούστου να αδειάσει τον νέο υπουργό ο προκάτοχός του Β. Οικονόμου, λέγοντας στο Πρώτο Πρόγραμμα της ΕΡΤ ότι διαφωνεί ριζικά με την απόσυρση των τρόλεϊ, καθώς όταν ήταν εκείνος υφυπουργός λίγους μήνες νωρίτερα «η προσπάθειά μας ήταν να ανανεώσουμε τον στόλο των τρόλεϊ και όχι να τα καταργήσουμε», επισημαίνοντας το αυτονόητο: «Τα ηλεκτρικά λεωφορεία έρχονται να αντικαταστήσουν τα πετρελαιοκίνητα και βενζινοκίνητα λεωφορεία, δεν έρχονται να αντικαταστήσουν τα τρόλεϊ. Το τρόλεϊ είναι το πρώτο και μοναδικό οικολογικό μέσο μεταφοράς που έχουμε τα τελευταία 70 χρόνια». Στα τέτοια του ο νέος υπουργός, δεν έχω αμφιβολία.

Όσο για τους εργαζόμενους του κλάδου, που έχουν επιδοθεί έκτοτε σε ένα κάρο ανακοινώσεις και επιστολές διαμαρτυρίας, αυτούς τους έχουμε ούτως ή άλλως χεσμένους. Φτάνει πια με τους βολεμένους συνδικαλιστές που αντιτίθενται σε κάθε τι καινούργιο. Ανάπτυξη ανάπτυξη το μόνο που θα κάνω. Για την ιστορία και μόνο, θα παραθέσω μερικά από τα επιχειρήματα που εξέφρασαν οι εργαζόμενοι και θα σε αφήσω να βγάλεις τα δικά σου συμπεράσματα.

• Ο Γ.Γ. της ΟΣΜΕ (Ομοσπονδία Συνδικάτων Μεταφορών Ελλάδας) Γ. Γιολδάσης δήλωσε στο News247 ότι «είναι παράλογο να θέλουν να επενδύσουν σε άλλα οχήματα από τη στιγμή που έχουμε 230 χιλιόμετρα εναέριου δικτύου και έτοιμες υποδομές», είπε ότι «αν και γερασμένα τα οχήματα ακόμα και 20 χρόνια μετά την τελευταία προμήθεια (το 2006) είναι σε καλή κατάσταση» και σχολίασε τη γενικότερη υποβάθμιση του μέσου, καθώς την τελευταία εξαετία δεν έχουν αγοραστεί ανταλλακτικά «με αποτέλεσμα να έχουν αποχαρακτηριστεί 60 τρόλεϊ πέρυσι», ενώ (καλά το μάντεψες) υπάρχει και έλλειψη οδηγών, γι’ αυτό τον λόγο «το πρωί βγαίνουν 135 τρόλεϊ κατά μέσο όρο ενώ το απόγευμα κυκλοφορούν 85» (σ.σ. από τα σχεδόν 230 διαθέσιμα οχήματα).
• Στο ίδιο άρθρο, ο πρόεδρος του σωματείου τεχνικών και υπαλλήλων ΟΣΥ (πρώην ΗΛΠΑΠ) Θ. Καραμητόπουλος, ξεκαθάρισε ότι η αντικατάσταση των τρόλεϊ με ηλεκτρικά λεωφορεία θα απαιτούσε μια σημαντική υποδομή που δεν διαθέτουμε: «Αυτή τη στιγμή το σύστημα του ΑΔΜΗΕ αντέχει να σηκώσει μόλις 25 θέσεις για φόρτιση λεωφορείων ανά αμαξοστάσιο. Δεν είμαστε έτοιμοι να υποστηρίξουμε περισσότερα ηλεκτρικά λεωφορεία με την υφιστάμενη κατάσταση».
• Η πρωτοβουλία οδηγών ΗΛΠΑΠ σχολίασε δηκτικά (βλ. σχετικό άρθρο του in.gr): «Θεωρούμε αδιανόητο να διατυπώνονται τέτοιες προτάσεις από εκπρόσωπο του Υπουργείου, όταν το Τρόλεϊ: είναι 100% ηλεκτροκίνητο, λειτουργεί χωρίς ανάγκη φόρτισης ή εγκαταστάσεων, έχει χαμηλότερο κόστος από τα ηλεκτρικά λεωφορεία με μπαταρίες και είναι αποδεδειγμένα λειτουργικότερο σε καθημερινές αστικές διαδρομές. Η επιλογή απαξίωσης του τρόλεϊ συνιστά σοβαρή υπονόμευση του δημοσίου συμφέροντος και αποδεικνύει πολιτική ανεπάρκεια στον χειρισμό θεμάτων βιώσιμης κινητικότητας». Παρέθεσε επίσης παραδείγματα ευρωπαϊκών πόλεων (Πράγα, Βουδαπέστη, Ζυρίχη, Γενεύη, Ρίγα) που εκσυγχρονίζουν και επεκτείνουν τα δίκτυα τρόλεϊ, παράλληλα με τα ηλεκτρικά και τα υβριδικά λεωφορεία τους (βλ. σχετικό άρθρο της «ΕφΣυν», με ένα ωραίο χρονολόγιο της κυκλοφορίας των τρόλεϊ στην Αθήνα).
• Το καλύτερο όμως το είπε ο πρόεδρος των εργαζομένων του ΗΛΠΑΠ Σ. Ινεπέκογλου, σε συνέντευξη στον Αθήνα 9.84: «Με την ίδια λογική [σ.σ. ότι τα τρόλεϊ είναι ενεργοβόρα], είναι ασύμφορα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς όπως το Μετρό και ο ΗΣΑΠ. Δεν ευσταθεί αυτό το επιχείρημα».

Ε, για το κερασάκι, θα σου παραθέσω και το ρεπορτάζ των «Νέων» από τα τέλη Ιουλίου, με τον self-explanatory τίτλο «Ο καύσωνας «έκαψε» τα ηλεκτρικά λεωφορεία», που μας εξηγεί ότι «Η συνεχής χρήση του κλιματισμού αποφόρτισε γρήγορα την μπαταρία τους, με αποτέλεσμα 62-65 από το σύνολο των 240 νέων οχημάτων (το 1/4 του στόλου) να μην είναι σε θέση να εξυπηρετήσουν και τις δύο βάρδιες των δρομολογίων τους», για να συνεχίσει με μια προβοκατόρικη αναφορά «πηγών του ΟΑΣΑ» ότι: «Ήταν το πρώτο ρεαλιστικό κρας τεστ για τα ηλεκτροκίνητα λεωφορεία σε συνθήκες καύσωνα», μέσα από το οποίο «αποδείχθηκε στην πράξη πόσο έωλη, πρόχειρη και επικίνδυνη είναι η προωθούμενη από το υπουργείο Μεταφορών και το Υπερταμείο κατάργηση των γραμμών και του στόλου των τρόλεϊ και η αντικατάστασή τους με ηλεκτρικά λεωφορεία».

Αυτά λένε αγαπημένε μου αναγνώστη οι κάθε λογής ειδικοί και εμπλεκόμενοι και ποιος είμαι εγώ για να διαφωνήσω; Ο Κυρανάκης; Ευτυχώς όχι. Ένα πράγμα μόνο θα προσθέσω και θα σε αφήσω στην ησυχία σου για σήμερα. Ξέρεις τι έχω καταλάβει τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες που θυμάμαι τον εαυτό μου; Ότι σ’ αυτή τη χώρα μάς περνάνε διαχρονικά για ιθαγενείς και μας τάζουν χάντρες και καθρεφτάκια για να μας πάρουν και τα σώβρακα. Όπως αποφάσισε ο «γέρος της εργολαβίας» και μετέπειτα «εθνάρχης» Κ. Καραμανλής (ο ορίτζιναλ) να ξηλώσει τα υποτίθεται απαρχαιωμένα τραμ τη δεκαετία του 1950 για να μας φέρει τα μουντέρνα (με «ου») τρόλεϊ, έτσι είπε κι ο Κυρανάκης τώρα να μας απαλλάξει από τις παλιατζούρες τα τρόλεϊ για να μας φέρει στον 21ο αιώνα των ηλεκτρικών λεωφορείων.

Το αφήγημα είναι πάντα το ίδιο: εκσυγχρονισμός, ανάπτυξη, μην είστε παλαιολιθικοί, ο κόσμος προχωράει και άλλα τέτοια. Το νέο γκάτζετ (που εντελώς συμπτωματικά συνοδεύεται πάντα από μεγάλες εργολαβίες και χοντρές μπίζνες) παρουσιάζεται σαν η τελευταία λέξη της μόδας και της τεχνολογίας και το παλιό απαξιώνεται και λοιδορείται συστηματικά για να πειστεί η κοινή γνώμη να συναινέσει στην απόσυρσή του. Όταν βολεύει, η επιχειρηματολογία κάνει σημαία τις εξελίξεις στην Ευρώπη και τον ανεπτυγμένο κόσμο, όταν δεν βολεύει η Ευρώπη γίνεται ελαφρώς γαργάρα. Κάπως έτσι βρεθήκαμε να είμαστε μία από τις ελάχιστες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες χωρίς τραμ, πασχίζοντας (και πληρώνοντας αδρά) για να το ξαναστήσουμε από την αρχή 50 χρόνια αργότερα (ομολογουμένως χωρίς μεγάλη επιτυχία), κάπως έτσι θα βρεθούμε σε λίγο χωρίς να το πολυκαταλάβουμε δίχως τρόλεϊ, κάπως έτσι θα εμφανιστεί σε μερικές δεκαετίες μια καινούρια μαλακία για να αντικαταστήσει εν μία νυκτί τα ηλεκτρικά λεωφορεία που θα έχουν παλιώσει κι αυτά. Η ζωή συνεχίζεται, το κεφάλαιο βρίσκει νέους τρόπους επένδυσης, οι ιθαγενείς καμαρώνουν για τα καινούρια καθρεφτάκια τους, όλοι ευχαριστημένοι.

Τι να πω, ελπίζω να επικρατήσει η σύνεση και η κοινή λογική αυτή τη φορά, έτσι για αλλαγή. Αν πάλι όχι, τουλάχιστον μπορώ να κρατήσω τις παιδικές μου αναμνήσεις. Τότε που έπαιρνα το τρόλεϊ από την οδό Κυψέλης για να κατέβω στο σχολείο στην Πλάκα, κοιτώντας με δέος την κουπαστή του πίσω παραθύρου που μου έριχνε ένα κεφάλι. Ήμουν 6η δημοτικού και όχι από τα πρώτα μπόγια βλέπεις… Άλλες εποχές, άλλα ήθη, άλλα έθιμα, τότε που τα παιδιά δεν κυκλοφορούσαν με τρεις σωματοφύλακες και τον Ντ’Αρτανιάν συνοδεία…

Μιας και πιάσαμε όμως το θέμα της αισθητικής της πόλης σήμερα, θα κάνω μια πρόταση στους αρμόδιους φορείς: να ξηλώσουμε αυτά τα φριχτά εναέρια καλώδια φωτισμού που κρύβουν τον ουρανό και καταναλώνουν πολύτιμο ρεύμα και να κυκλοφορούμε το βράδυ με ηλιακά φωτάκια led στο κεφάλι σαν τους ανθρακωρύχους. Και για να μη γίνει κανένα ατύχημα νυχτιάτικα, να βάλουμε φωτάκια και στον κώλο μας για να μας βλέπουν από πίσω.

Σε ασπάζομαι,

Ο μικρός κυκλοφοριολόγος

ΥΓ. Κάτι άσχετο για το κλείσιμο. Δύο ελληνικότατες φωτογραφίες του Αυγούστου από αυτοσχέδιο υπαίθριο πάρκινγκ κάπου έξω από τη Ραφήνα, for your eyes only. Τον μερακλή τον Έλληνα δεν τον σταματάει τίποτα. Ειδικά όταν έχει τζιπούρα.

ΥΓ2. Α, και ένα ακόμα. Με αφορμή την απάντηση της Βασιλικής στο φλέγον ερώτημα του προηγούμενου επεισοδίου για την ανάπηρη θέση στάθμευσης αναπήρων έξω από την πρεσβεία της Ινδίας (Βασιλική, την αγάπη μου), θυμήθηκα ότι έχουμε αφήσει στη μέση τις απαντήσεις στα σχόλια των αναγνωστών. Το φθινόπωρο είναι κοντά, stay tuned folks…wagen! (ξέρεις, επειδή αναφερόμαστε σε οχήματα και είμαστε λαϊκοί τύποι κατά βάθος… ννναι…)