Αγαπημένε μου αναγνώστη γεια σου. Το 2026 δεν μας αφήνει να αγιάσουμε (όχι ότι θέλαμε, καταλαβαίνεις τι θέλω να πω), κάθε φορά που πάω να γράψω ένα καινούριο άρθρο με προλαβαίνει το κακό. Πέρα από την ανθρωπιά, που την έχουμε απωλέσει προ πολλού, φαίνεται ότι έχει χαθεί και κάθε ίχνος λογικής σε αυτό τον πλανήτη. Προφανώς δεν διαβάζεις αυτό το μπλογκ για να ακούσεις την αποψάρα μου για πολιτικά θέματα και δεν θα επεκταθώ. Επίτρεψέ μου μόνο ένα λάιτ σχόλιο πριν περάσουμε στα δικά μας. Την ξενέρα που ένιωσα βλέποντας τον Μέσι να ποζάρει χαμογελαστός με τον Τραμπ σε κάποιο στημένο γκαλά εν μέσω του πολέμου. Αναπόφευκτη η σύγκριση, από τον Μαραντόνα με τα ανθρώπινα πάθη να καπνίζει πούρο με τον Φιντέλ, στον αποστειρωμένο «απολιτίκ» Μέσι του sportswashing. Τα είδωλα της εποχής μας είναι τόσο fake όσο και τα νέα των 8…

Πάμε και στα αθηναϊκά, μια ψυχή που είναι να βγει. Σήμερα θα μιλήσουμε για την αγαπημένη μου οδό Ασκληπιού. Αν με διαβάζεις καιρό θα θεώρησες χωρίς δεύτερη σκέψη ότι ο χαρακτηρισμός «αγαπημένη» είναι ειρωνικός. Και όμως, δεν είναι. Ή είναι εν μέρει. Βλέπεις, έχω ένα προσωπικό δέσιμο με αυτόν τον δρόμο, μιας και είναι η γειτονιά μου 14 χρόνια τώρα. Οπότε ενεργοποιείται ασυνείδητα ένας μηχανισμός αγάπης. Η αίσθηση του οικείου, της ασφάλειας, του ανήκειν, που δημιουργεί η συνήθεια και η γνώση του χώρου. Κατά κάποιον τρόπο αυτός ο δρόμος συμπυκνώνει αυτό που νιώθω και για την Αθήνα συνολικά. Μια πόλη αντικειμενικά απαράδεκτη, την οποία όμως δεν θα άλλαζα με κανένα άλλο μέρος του κόσμου. Θα μπορούσες να το πεις και μια μορφή ιδρυματοποίησης.

Ακούω ήδη έναν μικρό αντίλογο. Η Αθήνα κυκλοφοριολόγε έχει και τόσα πολλά ωραία σημεία, έχει μνημεία, έχει θάλασσα, έχει ένα φανταστικό φυσικό τοπίο και καλό μικροκλίμα, αν δεν είχε χτιστεί με τον τρόπο που χτίστηκε τον 20ο αιώνα, μια χαρά πόλη θα ήταν. Ενώ η Ασκληπιού τι είναι; Είναι απλά ένας δρόμος που προέκυψε μαζί με την άθλια αθηναϊκή δόμηση του 20ου αιώνα, ένα απειροελάχιστο μόριο από αυτά που συνθέτουν το «τέρας». Σωστά. Με εξαίρεση το ωραίο παρκάκι στον Άγιο Νικόλαο, το υπόλοιπο της οδού είναι ένας στενός, ασφυκτικά δομημένος διάδρομος μετακίνησης που σε βγάζει από το κέντρο προς την Αλεξάνδρας παρακάμπτοντας τον Λυκαβηττό. Δεν είναι ευχάριστος ούτε για τους πεζούς –κυρίως αυτούς– ούτε για τα οχήματα που κινούνται κατά μήκος του. Πολύ στενά πεζοδρόμια, επικίνδυνες διασταυρώσεις χωρίς καλή ορατότητα, κάδοι σε λάθος σημεία, λεωφορεία και σκουπιδιάρικα που κολλάνε στην κίνηση –ή την δημιουργούν τα ίδια– παρκαρισμένα αυτοκίνητα και μηχανές όπου κοιτάξεις. Ε, γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο πιστεύω ότι αντιπροσωπεύει επάξια όλη την πόλη. Γιατί είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα του κακού σχεδιασμού του δημόσιου χώρου, που παραμένει ίδιος κι απαράλλαχτος για δεκαετίες ενώ θα μπορούσε να βελτιωθεί σημαντικά με απλές και όχι ιδιαίτερα δαπανηρές λύσεις. Με άλλα λόγια, είναι η πεμπτουσία αυτού του μπλογκ.

Στο σημερινό επεισόδιο δεν θα επεκταθούμε στο σύνολο της οδού. Ίσως το κάνουμε αυτό στο μέλλον. Σήμερα θα σου δείξω δύο χαρακτηριστικά σημεία μόνο. Τις συμπληγάδες της Ασκληπιού, που δημιουργούνται από τον λανθασμένο σχεδιασμό του κυκλοφοριακού χώρου και την αντικοινωνική συμπεριφορά των οδηγών που επιλέγουν συνειδητά να σταθμεύουν παράνομα με τρόπο που παρακωλύει την κυκλοφορία των λεωφορείων και άλλων μεγάλων οχημάτων. Ο τέλειος συνδυασμός. Το αποτέλεσμα; Ουρές εκατοντάδων μέτρων, κορναρίσματα και εκνευρισμός, μέχρι να καταφέρει να προσεγγίσει ο γερανός της τροχαίας για να απομακρύνει τα σταθμευμένα οχήματα.

Μπρος στην εκκλησιά

Ξεκινάμε με τη διασταύρωση Ασκληπιού και Ερεσού μπροστά από τον Άγιο Νικόλαο. Μια πολύ κακή διασταύρωση με ελάχιστη ορατότητα από την πρόσβαση της Ερεσού, που ευτυχώς σώζεται κάπως από την ύπαρξη καθρέφτη στο σημείο. Εξαιτίας της έκκεντρης ρυμοτομίας, η αρχή του δεξιού οικοδομικού τετραγώνου πέφτει πάνω στο τελείωμα του αριστερού οικοδομικού τετραγώνου και την ίδια τη διασταύρωση. Επιπλέον, σε αυτό το σημείο αλλάζει αψυχολόγητα πλευρά η επιτρεπόμενη παρόδια στάθμευση επί της Ασκληπιού. Πριν τη διασταύρωση επιτρέπεται στα αριστερά του δρόμου, μετά τη διασταύρωση στα δεξιά. Αυτό σημαίνει ότι δεν πρέπει να σταθμεύει κανείς κοντά στα δύο άκρα της διασταύρωσης, γιατί αλλιώς το ελεύθερο τμήμα του οδοστρώματος στενεύει αρκετά, με αποτέλεσμα να μη χωρούν να περάσουν λεωφορεία και άλλα μεγάλα οχήματα (φορτηγά, σκουπιδιάρικα, πυροσβεστικά κλπ.). Προφανώς αυτό απαγορεύεται ούτως ή άλλως από τον ΚΟΚ, που επιβάλλει απαγόρευση στάθμευσης 5 μέτρα πριν και μετά από κάθε διασταύρωση, αλλά επειδή στην Ελλάδα ζούμε, όλοι ξέρουμε ότι κάτι τέτοιο δεν τηρείται σχεδόν πουθενά. Ε, στο συγκεκριμένο σημείο, εκτός από κινδύνους οδικής ασφάλειας λόγω της μειωμένης ορατότητας που συνεπάγεται, δημιουργείται και ένα πιο απλό, πρακτικό πρόβλημα. Τα λεωφορεία και λοιπά μεγάλα οχήματα δεν μπορούν να περάσουν καν!

Στάση Διδότου

Πιο χαμηλά, ανάμεσα στις οδούς Σκουφά και Διδότου, υπάρχει μια αψυχολόγητη εναλλαγή της παρόδιας στάθμευσης στο μέσον του οικοδομικού τετραγώνου, στο ύψος της στάσης του λεωφορείου. Η διαφορά με την προηγούμενη περίπτωση είναι ότι εδώ είναι όλα νόμιμα, πρόκειται μάλιστα για θέσεις ελεγχόμενης στάθμευσης του δήμου Αθηναίων. Ένα μεγάλο μπράβο στον δήμο για αυτή την εξυπνάδα και ένα δεύτερο στους οδηγούς, μιας και ο σχεδιασμός των θέσεων στάθμευσης αφήνει επαρκή χώρο διέλευσης για όλα τα οχήματα με την προϋπόθεση ότι οι οδηγοί τηρούν επακριβώς τα όρια των διαγραμμισμένων θέσεων. Σπόιλερ αλέρτ, δεν το κάνουν, με αποτέλεσμα να έχουμε κι εδώ συχνά πυκνά τα ίδια προβλήματα, που επιλύονται με την έλευση του γερανού της τροχαίας.

Η ρίζα (και ο κορμός) του προβλήματος

Επειδή δεν θέλω να σε αφήνω με την απορία γιατί συμβαίνουν όλα αυτά, η ρίζα του προβλήματος βρίσκεται στη… ρίζα, για την ακρίβεια στον κορμό δύο δέντρων. Προσπερνάμε γρήγορα το κρύο αστείο και εξηγούμεθα.

Στην πρώτη περίπτωση, στο οικοδομικό τετράγωνο μεταξύ Αραχώβης και Ερεσού, θα ήταν ορθότερο η στάθμευση να γίνεται στα δεξιά, για να μπορούν να στρίβουν πιο άνετα τα οχήματα από Οκτάβιου Μερλιέ (ναι, έτσι λέγεται η Αραχώβης στην αρχή) δεξιά προς Ασκληπιού και να μπορεί να δημιουργηθεί μια προεξοχή του πεζοδρομίου μπροστά στα σκαλιά του Αγίου Νικολάου που σήμερα έτσι και γλιστρήσεις σε έφαγε το μαύρο φίδι. Όμως ένα ωραίο δέντρο που ανεβαίνει λοξά μέσα στο οδόστρωμα δεν επιτρέπει την κίνηση των οχημάτων στην αριστερή πλευρά της Ασκληπιού (το παρκάρισμα δεν έχει πρόβλημα μιας και ο κορμός αρχίζει να λοξοδρομεί πάνω από το ύψος των Ι.Χ.) οπότε η κίνηση των οχημάτων γίνεται στα δεξιά. Για ανεξήγητο λόγο όμως, στη συνέχεια αλλάζει στα αριστερά και έχουμε το πρόβλημα που είδαμε παραπάνω.

Στη δεύτερη περίπτωση, του οικοδομικού τετραγώνου μεταξύ Σκουφά και Διδότου, το «ένοχο» δέντρο βρίσκεται στη δεξιά πλευρά, οπότε η κυκλοφορία μεταφέρεται στα αριστερά και η στάθμευση στα δεξιά. Όμως (δώσε βάση στο plot twist), επειδή στο μεγαλύτερο μέρος της Ασκληπιού η στάθμευση γίνεται στα αριστερά, και επειδή λίγο πιο κάτω υπάρχει η στάση του λεωφορείου που ο μελετητής θέλησε να προστατεύσει από πιθανό παράνομο παρκάρισμα, σου λέει δεν γαμιέται, ας κάνουμε μια εναλλαγή των θέσεων στάθμευσης στο μέσον του οικοδομικού τετραγώνου για να γουστάρουμε. Εννοείται πως δεν θα βάλουμε κάποιο φυσικό στοιχείο (βλ. εναλλάξ προεξοχή του πεζοδρομίου στο σημείο πριν και μετά την αλλαγή κατεύθυνσης), αρκεί να βάψουμε σωστά τις θέσεις στάθμευσης στο οδόστρωμα και όλοι θα το σεβαστούν. Τρανταχτά γέλια ακούγονται από το υπερπέραν καθώς οι αγαπημένοι συμπολίτες μας γράφουν στα παλαιότερα των υποδημάτων τους τη μπογιά του δήμου («έλα μωρέ, λίγο έξω βγήκα, χωράς να περάσεις φίλε»), ενθουσιασμένοι που κατάφεραν να βρουν θέση στάθμευσης στο κέντρο.

Και τι κάνουμε, θα ρωτήσεις με ματάκια απορίας. Η λύση είναι, όπως πάντα, απλή. Πρώτη επιλογή: κόβουμε τα δύο επίμαχα δέντρα, βάζουμε τις θέσεις στάθμευσης στη σωστή πλευρά, καταργούμε τα αναίτια (και ελαφρώς επικίνδυνα) ζιγκ ζαγκ και τέλος. Ακούω ήδη μια βροντερή φωνή. «Φτου σου κυκλοφοριολόγε, τα δεντράκια τι σου έφταιξαν; Σε μια πόλη χωρίς πράσινο και πάρκα, εσύ θέλεις να κόψουμε και τα λίγα δέντρα που έχουμε;». Πριν με κατατάξεις στο λόμπι του τσιμέντου (δεν ξέρω αν υπάρχει αλλά θα μπορούσε, τι διάολο, τόσα λόμπι κυκλοφορούν ελεύθερα εκεί έξω), αντιπαρέρχομαι την ένσταση. Η Αθήνα έχει άπειρα δέντρα, όμως το μεγαλύτερο ποσοστό τους δεν βρίσκεται σε άλση και πάρκα αλλά πάνω στα πεζοδρόμια. Και επειδή η συντριπτική πλειοψηφία των πεζοδρομίων είναι της πλάκας, κάτω από το περίφημο 1,5 μέτρο πλάτους που ορίζει η νομοθεσία, βιώνουμε καθημερινά το παράδοξο γεγονός τα δέντρα να υποβαθμίζουν την καθημερινότητά μας αντί να τη βελτιώνουν, μιας και εμποδίζουν την ελεύθερη μετακίνηση των πεζών – εννοείται σε αγαστή συνεργασία με κολώνες, ΚΑΦΑΟ, κολωνάκια και λοιπές δημοκρατικές δυνάμεις.

Φοβάμαι ότι δεν σε έπεισα οπότε πάμε στη δεύτερη εναλλακτική, την πιο «οικολογική». Κρατάμε τα δέντρα και τις θέσεις στάθμευσης στα επίμαχα οικοδομικά τετράγωνα ως έχουν και καταργούμε τα ηλίθια ζιγκ ζαγκ, (α) μεταφέροντας τις θέσεις στάθμευσης στην ίδια πλευρά σε όλο το μήκος του οικοδομικού τετραγώνου της στάσης Διδότου και (β) αλλάζοντάς τες πλευρά στο οικοδομικό τετράγωνο μετά τον Άγιο Νικόλαο.

Όπως έχουμε πει πάμπολλες φορές, δεν χρειάζεται πυρηνική φυσική, μόνο απλή λογική. Και λίγη ευαισθησία… γενικώς.

Ο μικρός κυκλοφοριολόγος