Αγαπημένε μου αναγνώστη γεια σου και χαρά σου. Πιάσαμε κιόλας τον Απρίλη και, μαζί του, μας ήρθε και το καλοκαίρι, με το θερμόμετρο στην πόλη να χτυπάει αβέρτα 25άρια τις τελευταίες μέρες. Ωραία φάση αν το δεις μεμονωμένα, πολύ κακή φάση αν αναλογιστούμε τι μας περιμένει στην πορεία. Αθήνα είσαι καμίνι, κανένας δεν θα μείνει.

Το 2024 ξεκίνησε με μια αναδρομή στα σχόλια του μικρού αλλά φανατικού κοινού του παραδρόμου – διαδικασία που έχει μείνει στη μέση, καθώς μεσολάβησαν τα γενέθλια της στήλης και ένα εμβόλιμο επεισόδιο αφιερωμένο στους συμπολίτες μας με προβλήματα όρασης. Πάμε λοιπόν να ξαναπιάσουμε το νήμα από εκεί που το αφήσαμε την τελευταία φορά.

Επεισόδιο 8 – Λήμνος σπέσιαλ επισόουντ

Κυριακή 23 Απριλίου 2023. Η ομάδα βρίσκεται στη Λήμνο για χαλαρές οικογενειακές διακοπές με ολίγον από ψήσιμο και κυρίως πιάτο βόλτες στους αγρούς με ξέπλεκες τις κοτσίδες μας. Ήταν η πρώτη επίσκεψή μου στο νησί μετά από χρόνια η οποία δεν συνδυάστηκε με κάποια δουλειά – και αυτό από μόνο του ήταν καθαρτικό, ομολογώ ότι το απόλαυσα ιδιαίτερα.

Καλές οι βόλτες και η ραστώνη, όμως η αλήθεια είναι ότι με έτρωγε ο κώλος μου να γράψω κάτι για τα κυκλοφοριακά του νησιού – τα οποία παρατηρώ τόσα χρόνια και φρίττω. Ξεχύθηκα λοιπόν ένα πρωινό στη Μύρινα, την πρωτεύουσα του νησιού, με το κινητό ανά χείρας και έβγαλα καμιά 200αριά φωτογραφίες με όλες τις αηδίες της πόλης. Με έπιασε μεγάλος οίστρος και το επεισόδιο κατέληξε ένα από τα πιο εκτεταμένα της στήλης. Η αλήθεια είναι ότι είχα μια ανησυχία ότι ίσως κουράσει, ιδίως λαμβάνοντας υπόψη ότι πολύ λίγος κόσμος γνωρίζει (και ακόμη λιγότερος ενδιαφέρεται) για τα κυκλοφοριακά προβλήματα της Λήμνου. Αλλά δεν βαριέσαι, είπα να το δοκιμάσω κι ό,τι βγει. Εξάλλου Ελλάδα δεν είναι μόνο η Αθήνα (τώρα μου ήρθε αυτό, δεν πιστεύω να το έχετε ξανακούσει πουθενά;).

Fun fact, ένα χρόνο νωρίτερα είχα πετύχει τυχαία τη διαδικτυακή εφαρμογή για το ΣΒΑΚ (σχέδιο βιώσιμης αστικής κινητικότητας) του δήμου Λήμνου και είχα μπει στον κόπο να καταθέσω 5-6 προτάσεις για τη βελτίωση της κυκλοφοριακής οργάνωσης του νησιού. Μπράβο τους, σκέφτηκα, εκδημοκρατισμός του σχεδιασμού και άλλα τέτοια ωραία, ευρωπαϊκά. Στην εφαρμογή φαινόταν να έχει κατατεθεί μία ακόμη πρόταση από κάποιον κάτοικο του νησιού. Για μήνες έμπαινα πού και πού για να δω αν έχουν ανέβει κι άλλες προτάσεις, αν κάποιος έχει σχολιάσει αυτά που έγραψα, αν υπάρχει κάποια πρόοδος στην όλη διαδικασία ρε αδερφέ. Παπάρια μάντολες. Από ένα σημείο και μετά απλά το ξέχασα τελείως και δεν ξαναμπήκα στην εφαρμογή. Το έκανα σήμερα, με αφορμή αυτές εδώ τις αράδες, και είδα με περηφάνεια ότι η πρότασή μου περί οργάνωσης δημοτικής συγκοινωνίας έχει πάρει ένα λάικ (τα ‘σπασε), κατά τα άλλα η σελίδα φαίνεται να μην έχει ενημερωθεί για πολύ καιρό. Η Ευρώπη μπορεί να περιμένει.

Τέσπα, στα δικά μας τώρα. Ένα σχόλιο στο άρθρο, από τον Σωκ (που παίζει να ήταν ο μοναδικός αναγνώστης της στήλης για αρκετό διάστημα αν κρίνουμε από τη συχνότητα του σχολιασμού).

Σωκ

Καλέ μου φίλε μικρέ κυκλοφοριολόγε,

ότι έπρεπε το θέμα, φοβερή αλλαγή παιχνιδιού μετά τα μετρό, διαβήτης.
Πολύ όμορφες όλες οι προτάσεις. Προσθέτω, εφόσον τα παρόδια κανάλια σπάνια έχουν νερό (και είναι ελάχιστο), θα μπορούσαν να γίνουν κλειστοί αγωγοί και από πάνω τους πεζοδρόμιο.

Απ’ ότι φαίνεται, στη Λήμνο είναι δυσεύρετη η άσπρη μπογιά και αυτό έχει δημιουργήσει την παράδοση να μην υπάρχει οριζόντια σήμανση στους δρόμους. Ας μείνει έτσι, θα αποφασίζουν αυτοί τι θα κάνουν (αφού κοιταχτούν με τα μάτια ή βριστούν) και όχι εμείς. Κοινωνικά, το βρίσκω ΟΚ. Αισθητικά, αυτές οι άσπρες γραμμές τονίζουν την ύπαρξη της ασφάλτου και δεν κάνουν διάλογο με κανένα άλλο στοιχείο, ενέχουν μία σύγχρονη αστικίλα που δεν συνάδει με τον επιθυμητό χαρακτήρα του οικισμού. Οι όποιες διαρρυθμίσεις θα έπρεπε να γίνουν με πλακόστρωτο – διαφορετικό για κάθε χρήση και με κολονάκια πέτρινα-μαρμάρινα. Αυτοί οι αναίσχυντοι που βάλαν τα πορτοκαλί πλαστικά που θα έπρεπε να επιτρέπονται μόνο στις χωματερές, να τα βγάλουν όλα και να τα βάλουν όλα εκεί που ξέρουν.

Μύρινα χαντάκι
Χαντάκι αντί πεζοδρομίου σε κεντρική οδό της Μύρινας. Κι όποιον πάρει ο χάρος.
Μύρινα φανάρι
Μύρινα. Τα πορτοκαλί πλαστικά κολωνάκια που προκάλεσαν τη μήνιν του αναγνωστικού κοινού.

Αδυσώπητος σχολιασμός το δίχως άλλο. Εμένα πάλι αγαπημένε μου φίλε μου αρέσουν οι διαγραμμίσεις (η λεγόμενη οριζόντια σήμανση), ιδίως εφόσον μιλάμε για ασφαλτοστρωμένες και όχι πλακόστρωτες οδούς, όπως μου αρέσουν και οι πινακίδες (η λεγόμενη κατακόρυφη σήμανση). Οπότε δεν με χαλάει διόλου να υπάρχουν και σε μέρη ημιαστικά ή μη αστικά (ας παίξουμε λίγο με τις λέξεις), αρκεί να εντάσσονται κατά το δυνατόν αρμονικά στον χώρο, αποφεύγοντας τις υπερβολές. Συμφωνώ ότι σε πλακόστρωτα σημεία η χρήση πλακών διαφορετικού χρώματος για να ξεχωρίζουν οι διαβάσεις (σε συνδυασμό με σχετική πινακίδα για να εμπεδώνεται το μήνυμα) είναι εξαιρετική ιδέα και συστήνεται από τα εγχειρίδια αστικού σχεδιασμού. Αλλά μέχρι να πλακοστρώσουμε όλα αυτά τα μέρη, λίγη άσπρη μπογιά δεν βλάπτει!

Προσκυνάω το σχόλιο για τα πορτοκαλί κολωνάκια. Τα παρέθεσα σαν καλή πρακτική αποτροπής της παρόδιας στάθμευσης αλλά μου γύρισε μπούμερανγκ… Τα βάζω εκεί που ξέρω και φεύγω σφαίρα για τη χωματερή. Ας πρόσεχα!

Σε μια προσπάθεια συμφιλίωσης, θα προτείνω την ακόλουθη παραλλαγή από τα Εξάρχεια.

Εξάρχεια Πολυτεχνείο μπλε κολωνάκια
Εξάρχεια, Μπόταση και Στουρνάρη. Μπλε πλαστικά κολωνάκια με λευκό ανακλαστήρα, μια παραφωνία εθνικοφροσύνης στη γειτονιά.

Επεισόδιο 9 – Πεζοδρόμια και διαβάσεις της Αθήνας: Thou shalt not pass!

Κυριακή 30 Απριλίου 2023. Η στήλη (μαζί με τον γράφοντα) επιστρέφει στο άστυ (το κλεινόν ντε) και ασχολείται με τις δύσκολες συνθήκες κίνησης των πεζών στην πόλη. Πεζοδρόμια μισού μέτρου, διαβάσεις αδιάβατες, κάδοι στις γωνίες και άλλες κλασικές αθηναϊκές παγίδες.

Για μια εμπεριστατωμένη, πρόσφατη, καταγραφή του θέματος μπορείτε να επισκεφθείτε το «Πρότυπο Γεωχωρικό Παρατηρητήριο Βαδισιμότητας Δήμου Αθηναίων», προϊόν ερευνητικού προγράμματος του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Πολύ καλή δουλειά, φρικτός τίτλος. Βαδισιμότητα; Σοβαρά τώρα; Στα αγγλικά σώζεται κάπως με το «Walkable Athens» τουλάχιστον.

Μιλώντας για αγγλικούς τίτλους, πάμε να δούμε και το σχόλιο του Σωκ.

Σωκ

Αγαπητέ μικρέ συγκοινωνιολόγε,

καταρχάς μπράβο που έβαλες αυτή την αγγλικούρα στον τίτλο, και όχι το “no passaran” κρατώντας για το τελευταίο τη χρήση του μου μόνο με θετική χροιά.

Ένα απολαυστικό οφθαλμόλουτρο αθηναϊκής σαβούρας.
Κοιτάζοντας τη φωτό από τη Λ. Αμαλίας, το μάτι χτύπησε στο πεζοδρόμιο και ανυπομονούσα για το σχόλιο. Το “στραβοχυμένο πεζοδρόμιο” είναι φράση που θα μπει στα βιβλία, όταν θα έχουμε μία καλύτερη κοινωνία. Ίσως είναι ήδη στα βιβλία σε ένα μικρό χωριό της Αφρικής, όπου έχουν μόνο πεζοδρόμια (δεν έχουν άλλα μέσα μεταφοράς), με αποτέλεσμα να έχουν για αυτά πολλές λέξεις που τα περιγράφουν, όπως οι Εσκιμώοι για το χιόνι.

Αυτός ο βλαχοδήμαρχος, ο αναλφάβητος, ο νοητικά καθυστερημένος, ο “σαχλόμαγκας” (Social Waste, στο Βοριάς και Λίβας), ο γιος της Ντόρας, διευθέτησε λέει τους κάδους με μπογιές και πλαστικά. Δηλαδή είπε: είστε ουγκαντέζοι και σας το φωνάζω.

«Walkable Athens? Thou salt not pass!» αναφώνησε ο Γκάνταλφ και έπεσε μαζί με τον δαίμονα σε ένα ρείθρο της οδού Ακαδημίας… Για καλή μας τύχη ξεβράστηκε μερικά χιλιόμετρα πιο κάτω, στην Ψυττάλεια, και επανεμφανίστηκε στην επόμενη ταινία. Όσο για τον δαίμονα, αυτός μάλλον κόπηκε στην τριτοβάθμια επεξεργασία του βιολογικού (καλά να πάθει ο σκατόψυχος).

Κατά τα άλλα, το συγκεκριμένο επεισόδιο ήταν όντως ένα οφθαλμόλουτρο αθηναϊκής σαβούρας, σχεδιασμένο να σοκάρει ακόμα και τους πιο φανατικούς οπαδούς αυτής της πόλης (στους οποίους περιλαμβάνομαι και εγώ, το ομολογώ). Το στραβοχυμένο πεζοδρόμιο της λεωφόρου Αμαλίας κέρδισε επάξια την πρώτη θέση των προτιμήσεων του κοινού, ας το απολαύσουμε και πάλι (υπόψη, ακόμα έτσι είναι).

Σύνταγμα άθλιο πεζοδρόμιο
Το πεζοδρόμιο της Αμαλίας έξω από τον Εθνικό Κήπο συνομιλεί καλλιτεχνικά με τη μορφή του κορμού του δέντρου που περιβάλλει.

Για τον πρώην δήμαρχο δεν θέλω να πω τίποτα. Λίγους μήνες αργότερα δόθηκε μια κάποιου είδους απάντηση για τα έργα και τις ημέρες του μέσω των δημοτικών εκλογών. Ας ελπίσουμε ο νέος να αποδειχθεί καλύτερος.

Επεισόδιο 10 – Ο στατικός σχεδιασμός

Κυριακή 7 Μαΐου 2023. Η στήλη έχει έμπνευση και αποφασίζει να ασχοληθεί με ένα απλό και συνάμα τόσο παραμελημένο θέμα. Την έλλειψη προσαρμογής του σχεδιασμού στις πραγματικές συνθήκες του χώρου. Κοινώς, έχουμε έναν δρόμο και θέλουμε ντε και καλά να του εξασφαλίσουμε λωρίδα κίνησης οχημάτων (καμιά φορά και δύο), λωρίδα παρόδιας στάθμευσης και πεζοδρόμια (αυτά πάντοτε δύο!). Στη θεωρία όλα σωστά. Στην πράξη όμως, τι κάνουμε όταν ο δρόμος δεν έχει επαρκές πλάτος για όλα αυτά; Τίποτα, σιγά μην ιδρώσει το αυτί μας. Θα τα στριμώξουμε όλα και σε όποιον αρέσει!

Ως περιπτώσεις μελέτης επιλέχθηκαν η οδός Θεμιστοκλέους στα Εξάρχεια και η οδός Πανόρμου στους Αμπελόκηπους. Με τη χρήση εξελιγμένων γραφικών (paint 3D ντε…) σχεδιάσαμε καλύτερα πεζοδρόμια και εσοχές στάθμευσης οχημάτων σε πλατώματα του πεζοδρομίου, ενώ με τη χρήση εξελιγμένου χιούμορ (επιπέδου paint 3D και αυτό) σχολιάσαμε τα μαύρα χάλια της σημερινής κατάστασης.

Θεμιστοκλέους σχεδιασμός παρόδιας στάθμευσης
Οδός Θεμιστοκλέους, στο τμήμα Σόλωνος-Γραβιάς. Προτεινόμενη διαπλάτυνση του πεζοδρομίου στο στενό τμήμα (πάνω δεξιά, μπροστά στα καταστήματα). Μείωση του πλάτους του πεζοδρομίου και αξιοποίηση του παρόδιου χώρου στα αριστερά και κάτω δεξιά, για την εξυπηρέτηση της παρόδιας στάθμευσης που θα χαθεί παραπάνω.
Πανόρμου πεζοδρόμιο στάθμευση
Οδός Πανόρμου, ρεύμα ανόδου, στο ύψος της Λ. Ριανκούρ. Υπερυψωμένο πεζοδρόμιο για stage diving στα παρκαρισμένα οχήματα! Τα οποία θεωρητικά δεν πρέπει να σταθμεύουν εκεί αλλά τελικά αποφάσισαν να σταθμεύσουν και κανείς δεν τους είπε κάτι αλλά εμείς θέλαμε να τους πούμε (παράγοντας Εδεσσαϊκού σε street έκδοση).

Για άλλη μια φορά αναλαμβάνει να σχολιάσει ο γνωστός άγνωστος αναγνώστης.

Σωκ

Καλέ μου φίλε μικρέ κυκλοφοριολόγε,

Αυτό που κολλάτε τις κολώνες και τα δέντρα στο οδόστρωμα πολύ ενδιαφέρον. Σας αρέσει το Carmageddon; Κι εμένα μ’ αρέσει, ας ζήσουν οι καλύτεροι. Θα προηγηθεί αγορά των φανοποιείων Αθηνών και περιχώρων από CVC.

Κατά τα άλλα, εύστοχες επισημάνσεις και τεχνικές λύσεις, άρτια φωτογραφική τεκμηρίωση της ζούγκλας, όλα κομπλέ.

Καυστικός όπως πάντα, συνδέοντας την ποπ κουλτούρα της γενιάς μας (βλ. Carmageddon) με την απαραίτητη live and let die νοοτροπία της σύγχρονης εποχής, διανθισμένη με μια οσμή διαπλοκής που τοποθετεί χιουμοριστικά (ή μήπως όχι;) τα ταπεινά φανοποιεία στο επενδυτικό στόχαστρο του μεγάλου κεφαλαίου. Δεν περιγράφω άλλο, πάμε παρακάτω.

Επεισόδιο 11 – Σχεδιασμός θέσεων στάθμευσης: Όχι λάθη, πάντα λάθη

Κυριακή 14 Μαΐου 2023. Έμπνευση αυτού του επεισοδίου είναι το σύστημα ελεγχόμενης στάθμευσης του δήμου Αθηναίων και ο εκνευριστικός σχεδιασμός των θέσεων επί του εδάφους, ο οποίος παίρνει κατά γράμμα τις προβλέψεις του ΚΟΚ σχετικά με τις ελάχιστες επιτρεπόμενες αποστάσεις από διασταυρώσεις, φανάρια κλπ. δίχως να λογαριάζει τις πραγματικές συνθήκες του χώρου. Και κάπως έτσι χάνονται αρκετές θέσεις στάθμευσης από σημεία όπου δεν ενοχλούν πραγματικά. Στην προκειμένη περίπτωση μία εικόνα είναι χίλιες λέξεις, οπότε πάμε να δούμε 2.000 λέξεις για να μπούμε στο κλίμα.

Σκουφά Δημοκρίτου Κολωνάκι στάθμευση
Σκουφά και Δημοκρίτου. Τα οχήματα 1 και 2 είναι παράνομα σταθμευμένα με βάση την απόσταση των 5 μέτρων από τη νοητή προέκταση της οικοδομικής γραμμής. Το 1 δεν εμποδίζει την ορατότητα κανενός οπότε δεν έχει νόημα η συγκεκριμένη απαγόρευση (για την ακρίβεια, θα έπρεπε να είναι 1 μέτρο πιο μπροστά για να υπάρχει χώρος για τη στροφή). Στην πλευρά του οχήματος 2 όμως, όπου ορθώς απαγορεύεται η στάθμευση, ποιος σας είπε να τοποθετήσετε τον κάδο; Αυτός δεν εμποδίζει την ορατότητα δηλαδή; Μπόνους πληροφορία: το όχημα 3 είναι θεωρητικά παράνομα σταθμευμένο καθώς βρίσκεται σε μικρότερη απόσταση των 12 μέτρων από πινακίδα STOP. Όμως δεν ενοχλεί πραγματικά, αρκεί η πινακίδα του STOP να τοποθετηθεί στο άλλο πεζοδρόμιο (ή να δημιουργηθεί προεξοχή του δεξιού πεζοδρομίου στο ύψος της διάβασης, ώστε οι πινακίδες να έρθουν κοντά στον χώρο κίνησης των οχημάτων).
Σκουφά Σταθά Κολωνάκι στάθμευση
Σκουφά και Γ. Σταθά. Αναίτια απώλεια μιας θέσης στάθμευσης, η οποία δεν δημιουργεί προβλήματα ορατότητας κατά την πρόσβαση στον κόμβο δεδομένης της φοράς κίνησης των οχημάτων.

Για να δούμε τι έχει να πει και ο γνωστός σχολιαστής για όλα αυτά…

Σωκ

Καλέ μου φίλε μικρέ κυκλοφοριολόγε,

Τι ωραία μπαλίτσα έπαιξες εκεί, που συνδύασες οικοδομικές γραμμές και αυτοκίνητα στις φωτό, ωραία πράματα να πούμε…Στο κεντρικό θέμα στιβαρός, στην άμυνα – μη μας τη βγουν – ωραίος με την αναφορά σε ΚΟΚ.

Και οι πινελιστές αναφορές στις πινακίδες είναι πλασέ μεγάλου παίχτου… Την έχεις μασήσει την πινακίδα από τη βυζαντινή εποχή – και ως πρέπει, αυτό δεν χάθηκε. Φρίσμπι την κάνεις να πούμε, μπούμερανγκ, την πετάς στον αέρα και σου γυρνάει πίσω.

Bonus info: 50% των οχημάτων στάθμευαν κατά ΚΟΚ παράνομα στο κέντρο της ερωτούπολης συμβασιλεύουσας σύμφωνα με την Κυκλοφοριακή Μελέτη Θεσσαλονίκης (ΟΡΘΕ, 2000).

Οι γνωστές χαριτωμενιές. Κρατάμε το bonus info της κυκλοφοριακής μελέτης Θεσσαλονίκης από το μακρινό 2000 – το οποίο υποπτεύομαι ότι ισχύει μια χαρά και σήμερα. Κάποια πράγματα δεν αλλάζουν έτσι εύκολα, έχουν μια διαχρονικότητα ρε παιδί μου. Είναι βυζαντινά, όπως θα έλεγε και ο Σωκ.

Αγαπημένε μου αναγνώστη, κάπου εδώ λέω να κλείσουμε το σημερινό επεισόδιο σχολιασμού των σχολίων. Ελπίζω να βρίσκεις ενδιαφέροντα αυτά τα άρθρα – φλάσμπακ στα πρώτα βήματα της στήλης. Προσωπικά απολαμβάνω τον σχολιασμό του Σωκ με τις σουρεαλιστικές του αναφορές, που μοιράστηκε μαζί μου σήμερα το δύσκολο έργο της τέρψης του φιλοθεάμονος κοινού. Σε διαβεβαιώ πάντως ότι στα επόμενα επεισόδια θα δούμε σχόλια και άλλων αναγνωστών, έτσι για να εμπλουτίσουμε κάπως την οπτική μας.

Σε ασπάζομαι,

Ο μικρός κυκλοφοριολόγος